13.12.2025 / 18:00
Cigarette break
Diellza Salicana
Një moment shkëputjeje për qetësi, ngecur mes roleve, mund të zbulojë më shumë se ç’duket. Një pauzë e vogël e mbetur pezull. Këto gra nuk po i ikin rutinës; ato futen në një hapësirë të ndërmjetme ku rolet mjegullohen për një çast. Pauza formohet nga zakoni. Cigarja nuk është arratisje, por diçka e përsëritur deri sa bëhet e padukshme. Ajo kthehet në një element të vogël të përditshmërisë. Pushimi nuk e ndërpret rutinën, por tretet brenda saj. Nuk ka ndryshim, vetëm vazhdimësi. Një qark i ndjeshëm qetësie. Gratë duken për pak të shkëputura nga kërkesat. Është një hapësirë e qetë pa pasoja, dhe kjo i jep peshë.
Hyjnë figurat shtazore, një prani jo-njerëzore që e zhvendos skenën. Ato e bëjnë momentin të ndihet paksa jashtë vendit dhe më të lehtë për t’u kapur. Tensioni dhe pesha e zakonit vërehen qartësisht nga një kënd tjetër. Kafshët i lejojnë shikuesit të vëzhgojnë pa pasur nevojë të identifikojë. Nuk janë metafora. Ato e zbusin kornizën dhe sjellin paqartësi. E bëjnë skenën më të qetë, por më të hapur.
Së bashku, përsëritja, qetësia, gjestet e zakonshme dhe prania shtazore krijojnë një portret të qëndrueshmërisë në qetësi. Asgjë nuk ndryshon, por as nuk çahet. Pauza shkrihet me rutinën. Tensioni mbetet nën sipërfaqe. Nuk ka përfundim, vetëm kthim. Diçka mbahet, diçka pret. Momenti nuk premton më shumë se veten, por flet përmes ritmit të vet.
Diellza Salicana është artiste vizuale me bazë në Kosovë, që punon kryesisht me instalacion, vizatim dhe ndërhyrje hapësinore. Praktika e saj eksploron marrëdhënien mes njerëzve, vendit dhe kujtesës, duke u fokusuar te modelet e heshtura të jetës së përditshme dhe mënyra se si përsëritja, rutina dhe shkalla ndikojnë në perceptim. Ajo punon me materiale të thjeshta dhe gjeste minimale për të krijuar hapësira të qeta e reflektuese, të cilat e drejtojnë vëmendjen te ajo që zakonisht mbetet e pavërejtur. Hapësirat publike dhe ato të përbashkëta janë qendrore në qasjen e saj, jo vetëm si vende por edhe si kontekste që formësojnë kuptimin.