09.12.2025 / 18:00
Në fillim të viteve 1960, arsimi fillor ishte bërë i detyrueshëm në Kosovë si për djemtë ashtu edhe për vajzat. Megjithatë, ky ndryshim de jure nuk reflektoi ndryshim domethënës në realitetet e jetuara të shumicës së vajzave në moshë shkollore nga familjet kosovare shqiptare. Kryqëzimi i patriarkalizmit, varfërisë dhe shtypjes gjithnjë e më të ashpër ndaj shqiptarëve nga ana e regjimit ua ndërpreu arsimimin.
Ky mohim duhej të mbetej i fshehur, e bashkë me të edhe kujtesa e padrejtësisë u zbeh nga diskursi publik. Përmes dëshmive, MOHUAR sjell rrëfimet e katër grave nga Kosova, të cilave iu mohua e drejta e arsimit midis viteve 1960 dhe 1980. Hedije Shala, Sanije Hoti, Shemsije Havolli dhe Xhezide Bajraktari ndajnë kujtimet e veta dhe kuptimin që ato u kanë dhënë vendimeve — të marra për to, e jo me to — që ndikuan thellësisht në trajektoret e jetës së tyre.
MOHUAR ndërtohet mbi një projekt hulumtues multimedial. Përmes fotografisë, narracionit të folur dhe të shkruar, vjen dimensioni fizik i tregimit multimedial (tekst dhe fotografi), nga bashkëautoret Aurela Kadriu dhe Gentiana Pallaska — tregim i mishëruar dhe i prezantuar në hapësirë, që na mundëson t’i takojmë, vizualisht dhe fizikisht, gratë që e kanë jetuar këtë përvojë.
MOHUAR është punë në zhvillim e autoreve, dhe kjo pjesë e hulumtimit mbështetet nga Pro Peace, organizatë e përkushtuar në diversifikimin e bisedave mbi kujtesën dhe të kaluarën në Ballkanin Perëndimor.
—
Një instalacion i bazuar në hulumtim nga
Aurela Kadriu dhe Gentiana Pallaska
Rrëfimet e—
Hedije Shala
Sanije Hoti
Shemsije Havolli
Xhezide Bajraktari
Redaktore— Aulonë Kadriu
Video Montazhë—Erzë Pallaska
Producente—Luca Tesei Li Bassi Luca Tlb
—
Kjo ekspozitë mbështete nga @ProPeace.